Yogʻochni nega himoya qilish kerak
Yogʻoch yonuvchan material boʻlib, poʻlatdan farqli oʻlaroq, yongʻinda uning asosiy xavfi mustahkamlikni yoʻqotishida emas, balki yonishda ishtirok etishidadir: u alangalanadi, alangani sirt boʻylab tarqatadi va yongʻin yukini oshiradi. Shuning uchun yogʻochni olovdan himoya qilish, eng avvalo, yonuvchanlikni kamaytirish vazifasini hal qiladi — yaʼni material qiyinroq alangalanadigan, alangani sekinroq tarqatadigan va kamroq tutun chiqaradigan boʻlishi kerak.
Ikkinchi vazifa — yuk koʻtaruvchi yogʻoch konstruksiyalarning olovga chidamliligini oshirish. Massiv yogʻoch yonganda sirtida koʻmirlangan qatlam hosil boʻladi, bu qatlam ichki qatlamlarni oʻzi himoya qiladi, shuning uchun katta kesimlar yukni ancha uzoq vaqt koʻtarib turadi. Yupqa elementlar uchun va talablar yuqori boʻlganda plitalar bilan qoplash yoki maxsus qoplamalar qoʻllaniladi.
Biologik himoya alohida masala: yogʻoch stropilalar, orayopmalar va karkaslar chirish, mogʻor va hasharotlardan zarar koʻradi. Shu sababli MDH bozorida ikkala vazifani bir vaqtda hal qiladigan olov va biologik himoya tarkiblari keng tarqalgan.
Yogʻoch uchun olovdan himoya tarkiblarining turlari
Shimdiriladigan tarkiblar (antipirenlar, olov va biologik himoya tarkiblari)
Yogʻochning sirtqi qatlamiga singib kiradigan tuzli va boshqa antipirenlarning suvli eritmalari. Qizdirilganda ular parchalanib, yonmaydigan gazlar ajratadi va koʻmir qatlami hosil boʻlishiga yordam beradi. Shimdiriladigan tarkiblar arzon, yogʻochning tashqi koʻrinishini deyarli oʻzgartirmaydi va stropila tizimlari, tom ostidagi panjara (obreshyotka), karkaslar uchun keng qoʻllaniladi. Cheklovlari — nam sharoitda yuvilib ketishi va ishlab chiqaruvchi koʻrsatgan muddatdan keyin qayta ishlov berish zarurati.
Shaffof olovdan himoya loklari va tizimlari
Yogʻochning teksturasi va rangini saqlash muhim boʻlgan interyerlar uchun koʻpchiydigan shaffof qoplamalar: devor va shiftlarni pardozlash, jamoat binolarining yogʻoch elementlari. Odatda bu olovdan himoya qatlami va himoyalovchi yakuniy lokdan iborat tizim.
Qoplovchi (shaffof boʻlmagan) koʻpchiydigan boʻyoqlar
Metall uchun boʻyoqlar bilan bir xil prinsip asosida ishlaydigan pigmentli qoplamalar: qizdirilganda issiqlikni izolyatsiyalovchi koʻmir qatlami — oʻziga xos «poʻstin» hosil qiladi. Boʻyalgan sirtga yoʻl qoʻyiladigan joylarda qoʻllaniladi.
Natija qanday baholanadi
MDH mamlakatlarida yogʻoch uchun olovdan himoya tarkiblarining samaradorligi anʼanaviy ravishda olovdan himoya samaradorligi guruhi bilan tavsiflanadi: I guruh — yuqoriroq, II guruh — pastroq. Guruh tarkibning muayyan sarfida oʻtkazilgan sinov orqali aniqlanadi, shuning uchun bitta vositaning oʻzi bir kvadrat metrga surtilgan miqdorga qarab turli guruhlarni taʼminlashi mumkin. Yevropa hujjatlarida buning oʻrniga EN 13501-1 boʻyicha olovga reaksiya sinfi koʻrsatiladi. Qanday natija talab qilinishini loyiha yoki ekspertiza belgilaydi — aynan shundan kelib chiqish kerak.
Qanday tanlash kerak
- Talab qilinadigan natija. Olovdan himoya samaradorligi guruhi, materialning yongʻin xavfi sinfi yoki konstruksiyaning olovga chidamlilik chegarasi — loyihaga muvofiq.
- Yogʻoch qayerda ishlatiladi. Isitiladigan bino ichida, sovuq chordoqda, soyabon ostida, ochiq havoda. Koʻplab tarkiblar faqat ichki ishlar uchun moʻljallangan; tashqi ishlar uchun tegishli ruxsatga ega va himoya qoplamasi bilan qoʻllanadigan markalar kerak.
- Tashqi koʻrinish. Yashirin konstruksiyalar uchun — shimdiriladigan tarkib; interyerdagi koʻrinadigan konstruksiyalar uchun — shaffof lok; boʻyaladigan sirtlar uchun — qoplovchi boʻyoq.
- Yogʻoch turi va namligi. Zich yogʻoch turlari va nam yogʻoch shimdiriladigan tarkibni yomonroq shimadi. Ishlab chiqaruvchi ishlov berishdan oldingi yogʻoch namligiga qoʻyiladigan talablarni koʻrsatadi.
- Pardoz bilan mosligi. Agar shimdiriladigan tarkib ustidan boʻyoq yoki lok surtish rejalashtirilsa, ishlab chiqaruvchi bunga ruxsat berishiga va pardoz olovdan himoyani yomonlashtirmasligiga ishonch hosil qilish kerak.
- Biologik himoya. Stropilalar va namlanish xavfi bor konstruksiyalar uchun olov va biologik himoya tarkibini tanlash maqsadga muvofiq.
Odatiy xatolar
- Nam, iflos yoki allaqachon boʻyalgan yogʻochga ishlov berish.
- Tarkib miqdorining yetarli emasligi — eʼlon qilingan guruhga erishilmaydi.
- «Ichki ishlar uchun» moʻljallangan tarkiblarni ochiq havoda yoki muntazam namlanadigan joylarda qoʻllash.
- Ishlab chiqaruvchi koʻrsatgan muddat tugagach qayta ishlov bermaslik.
- Torets va birikma joylarini qoldirib, faqat koʻrinadigan sirtlarga ishlov berish.
- Sifat nazoratining yoʻqligi — koʻplab shimdiriladigan tarkiblar ranglangan boʻlib, bu ishlov berishning bir tekisligini koʻz bilan baholash imkonini beradi.
Yetakchi ishlab chiqaruvchilarning materiallari
- Pyroplast Wood T — Sherwin-Williams (ilgari Sika) — xonalar ichidagi yogʻoch uchun suv asosidagi shaffof olovdan himoya tizimi.
- Pyroplast Wood P — Sherwin-Williams (ilgari Sika) — xonalar ichidagi yogʻoch va yogʻoch plitalar uchun suv asosidagi oq qoplovchi qoplama.
Koʻp beriladigan savollar
Yogʻochni yonmaydigan qilish mumkinmi?
Yoʻq. Olovdan himoya yonuvchanlikni pasaytiradi va alanga tarqalishini sekinlashtiradi, biroq yogʻochni yonmaydigan materialga aylantirmaydi.
Ishlov berishni qanchalik tez-tez takrorlash kerak?
Olovdan himoya xususiyatlarining saqlanish muddatini ishlab chiqaruvchi ichki va tashqi sharoitlar uchun alohida koʻrsatadi. Bu muddat tugagach, shuningdek namlanish yoki mexanik shikastlanishdan keyin ishlov berish takrorlanadi.
Olovdan himoya tarkibi shimdirilgan yogʻochni boʻyash mumkinmi?
Koʻpincha mumkin, lekin faqat shimdiriladigan tarkib ishlab chiqaruvchisi ruxsat bergan materiallar bilan va tarkib toʻliq qurigandan keyin. Baʼzi qoplamalar olovdan himoya samarasini yomonlashtiradi.
I guruh II guruhdan nimasi bilan farq qiladi?
I guruh sinov natijalariga koʻra olovdan himoya samaradorligi yuqoriroq ekanini bildiradi. Odatda unga erishish uchun II guruhga qaraganda maydon birligiga koʻproq tarkib talab qilinadi.