Rezervuarlar, basseynlar va tozalash inshootlari gidroizolyatsiyasi

Boʻlimga nimalar kiradi

Bu yerda beton sigʻimli inshootlar uchun materiallar jamlangan: toza va ichimlik suvi rezervuarlari, yongʻinga qarshi va texnik suv sigʻimlari, suv bosimli va taqsimlash kameralari, basseynlar va favvoralar, kanallar va novlar, suv tozalash inshootlari va kanalizatsiya tozalash inshootlari. Ularning umumiy xususiyati — suv bilan doimiy yoki davriy, koʻpincha bosim ostidagi aloqa, ichimlik suvi uchun esa materialga gigiyenik talablar ham qoʻyiladi.

Poʻlat rezervuarlar va quvurlarning ichki futerovkalari «Rezervuar va quvurlar uchun qoplamalar» boʻlimida, kislotalar, ishqorlar va oksidlovchilar uchun sigʻimlar va poddonlar esa «Kimyoviy himoya» boʻlimida jamlangan.

Sigʻimli inshootlarning xususiyatlari

  • Ikki tomondan bosim. Ichkaridan sigʻimdagi suv, tashqaridan esa yer osti suvlari bosim beradi, ayniqsa rezervuar taʼmirlash yoki yuvish uchun boʻshatilganda. Shuning uchun ichki qoplama uchun ruxsat etilgan manfiy bosim ham muhim: varaqaga koʻra polimer-sementli Fosroc Nitocote CM210 da u 7 bar musbat bosimda 3 bar ni tashkil qiladi, Mapei Planiseal 88 osmotik qorishmasida esa — 1 atm gacha.
  • Doimiy botirilgan holat. Material aynan shunga moʻljallangan boʻlishi kerak: koʻplab tom membranalari va gibrid polimochevinalar botirilgan holatda ishlashga moʻljallanmagan.
  • Gigiyena. Ichimlik suvi uchun suv bilan aloqaga oid hujjatlar kerak — qoplamaning oʻzi uchun ham, sigʻimda qoladigan barcha yordamchi materiallar uchun ham.
  • Konstruksiya harakatlari. Yupqa devorli va yerdan koʻtarilgan sigʻimlar, choʻkuvchan gruntlardagi rezervuarlar deformatsiyalar bilan ishlaydi. Bunday konstruksiyalarda bikr qoplamalar yoriladi: masalan, Fosroc Nitocote CM210 varaqasi yerdan koʻtarilgan rezervuarlar va katta siljishli boshqa konstruksiyalarni bevosita istisno qiladi.
  • Ishqalanib yeyilish va tozalash. Kanallar va novlarda suv qum olib keladi, basseynlar muntazam, baʼzan bosimli suv bilan yuviladi; material va qalinlikni tanlashda bu hisobga olinadi.
  • Gaz zonasi. Tozalash inshootlarida eng agressiv muhit koʻpincha suvning oʻzi emas, balki uning ustidagi boʻshliq boʻladi — u yerda vodorod sulfid beton sirtida sulfat kislotaga aylanadi.

Sigʻimlar uchun materiallar

  • Suv oʻtkazmaydigan beton va kristallanuvchi qoʻshimchalar. Har qanday rezervuarning asosi — loyihada belgilangan suv oʻtkazmaslik markasiga ega zich beton. Kristallanuvchi qoʻshimchalar va singuvchi tarkiblar uni zichlaydi va har qanday tomondan ishlaydi; Xypex va Penetron varaqalarida ichimlik suvi bilan aloqa uchun NSF 61 ruxsatnomasi koʻrsatilgan — hozir NSF/ANSI/CAN 61 deb belgilanadigan Shimoliy Amerika standarti boʻyicha. Batafsil — «Singuvchi gidroizolyatsiya» boʻlimida.
  • Polimer-sementli va osmotik qoplamalar — Fosroc Nitocote CM210, Mapei Planiseal 88: nam betonga surtiladi, bugʻ oʻtkazuvchan, musbat tomondan va belgilangan chegaralarda manfiy tomondan bosimga bardosh beradi. Bular sezilarli siljishlari boʻlmagan konstruksiyalar uchun bikr qoplamalar.
  • Elastik sementli tarkiblar — yoriqlari va deformatsiyalari bor kanallar, sigʻimlar va basseynlar uchun: Mapelastic Smart, SikaTop-525 Seal («Surtiladigan gidroizolyatsiya» boʻlimiga qarang).
  • Erituvchisiz epoksid qoplamalar — silliq, oson yuviladigan sirt, varaqaga koʻra xlorlangan va oqova suvga chidamlilik. Fosroc Nitocote EP405 quruq yoki nam betonga kontrast rangli ikki qatlam qilib surtiladi, lekin surtish va qotishning butun davri mobaynida oqar suv boʻlmasligi kerak.
  • Polimochevina — tez ishga tushiriladigan choksiz qalin qoplama: Fosroc Polyurea WPW 60 °C gacha boʻlgan toza ichimlik suviga moʻljallangan va varaqaga koʻra rezervuar yuvilganidan keyin atigi 24 soat oʻtib toʻldiriladi. Botirilgan holat uchun faqat varaqa ruxsat bergan sof polimochevinalar mos keladi («Polimochevina» boʻlimiga qarang).
  • Choklar. Ishchi choklar gidroshponkalar, boʻkadigan profillar va inyeksion shlanglar bilan («Choklar gidroizolyatsiyasi» boʻlimiga qarang), deformatsiya choklari esa shponkalar va botirilgan holatga moʻljallangan elastik germetiklar bilan hal qilinadi, masalan, chokning 25 % deformatsiyasini qabul qiladigan va ichimlik suvi bilan aloqaga ruxsat etilgan Fosroc Nitoseal MS600.

Ichimlik suvi

Ichimlik suvi rezervuarining qoplamasi nafaqat suv oʻtkazmaydigan, balki suv uchun xavfsiz ham boʻlishi kerak. Xorijiy ruxsatnomalar — Shimoliy Amerikaning NSF/ANSI/CAN 61 standarti, Britaniya, Germaniya, Italiya va boshqa milliy tizimlar — material xususiyatlarini tasdiqlaydi, biroq qoʻllaniladigan mamlakatda talab qilinadigan hujjatlar oʻrnini bosmaydi. Oʻzbekiston va Markaziy Osiyoning boshqa mamlakatlari uchun ularning mavjudligi buyurtmadan oldin tekshiriladi.

Hujjatlar faqat asosiy qatlam uchun emas, balki butun tizim uchun kerak: gruntlar, taʼmirlash qorishmalari, germetiklar, tutashmalar uchun vositalar. Agar yordamchi materialning ruxsatnomasi boʻlmasa, u toʻliq yopiladi — masalan, Fosroc Polyurea WPW varaqasi gruntlar va ishchi tutashmalar uchun vosita ichimlik suvi bilan aloqada boʻlmasligini talab qiladi. Ishga tushirishdan oldin qoplama belgilangan muddat davomida saqlanadi, ishlab chiqaruvchi yoʻriqnomasiga koʻra yuviladi va chayiladi: varaqaga koʻra Planiseal 88 7 sutkadan keyin foydalanishga topshiriladi, qota boshlagandan keyin esa sirt puxta yuviladi va yuvishdan qolgan barcha suv olib tashlanadi.

Tozalash inshootlari va oqova suvlar

ShNQ 2.03.11-24 ichida agressiv gazli muhit boʻlgan oqova suv inshootlarining temir-beton konstruksiyalari sinfi B30 dan va suv oʻtkazmasligi W8 dan past boʻlmagan betondan bajarilishini, agressiv muhitli joylardagi kanalizatsiya quvurlari, quduqlari va kameralari esa kimyoviy chidamli silikat, polimer va boshqa materiallar bilan himoya qilinishini talab qiladi. Himoya doimiy botirilgan holat zonasi, oʻzgaruvchan sath zonasi va suv ustidagi gaz zonasi uchun alohida tanlanadi. Material bunday muhitga yaroqliligi boʻyicha tekshiriladi: masalan, Sikalastic-841 ST varaqasi biogen sulfat kislota hujumi boʻlishi mumkin boʻlgan yopiq sigʻimlarni bevosita istisno qiladi. Aniq muhitga chidamlilikni soʻrovnoma boʻyicha tasdiqlaymiz: modda, konsentratsiya, harorat va rejim.

Basseynlar

Basseyn kosasi — xlorlangan suv, harorat oʻzgarishlari va muntazam tozalash taʼsiridagi sigʻim. Plitka va mozaika ostida EN 14891 boʻyicha, shu jumladan xlorlangan suv bilan aloqadan keyingi yopishishga sinovdan oʻtgan surtiladigan tarkiblar qoʻllaniladi; qoʻyilma detallar, traplar, forsunkalar va choklar tizimning lentalari va manjetlari bilan yopiladi. Plitka yelimi va choklar uchun zatirka ham oʻsha tizimdan olinadi. Kosalarning ochiq polimer qoplamalari varaqada koʻrsatilgan xlorlangan suvga chidamliligi boʻyicha tanlanadi va koʻplab epoksidlar quyoshda rangini oʻzgartirishi hisobga olinadi.

Ishlar ketma-ketligi

  1. Tekshiruv va, agar loyihada nazarda tutilgan boʻlsa, sigʻimni suv quyib sinash: u qoplashdan oldin germetiklanishi kerak boʻlgan choklar, yoriqlar va oʻtish joylarini koʻrsatadi.
  2. Faol oqishlarni toʻxtatish, yoriqlar va choklarni inyeksiyalash, kovaklar va yemirilgan betonni taʼmirlash — agar sigʻim ichimlik suvi uchun boʻlsa, ichimlik suviga ruxsat etilgan tarkiblar bilan.
  3. Sirtni tanlangan materialga tayyorlash: sement suti, ifloslanishlar va eski qoplamalarni olib tashlash, kerakli gʻadir-budurlik; ichki burchaklarda galtellar. Sementli tarkiblar suvga toʻyingan betonga, polimochevina esa mustahkamligi varaqa talab qilganidan past boʻlmagan quruq betonga surtiladi: Fosroc Polyurea WPW uchun — loyihaviy mustahkamlikning kamida 75 %.
  4. Tugunlar: choklar, quvur oʻtish joylari, qoʻyilma detallar — yaxlit qatlamlardan oldin.
  5. Oʻtkazib yuborilgan joylarni koʻrish uchun qatlamlarni kontrast ranglarda, sarf va qalinlikni nazorat qilgan holda surtish.
  6. Toʻliq qotguncha kutish, yuvish va chayish, varaqadagi muddatlarda foydalanishga topshirish. Masalan, Fosroc Nitoseal MS600 germetigi ichimlik suviga botirishdan oldin 7 °C va undan yuqori haroratda 21 sutka, oqova suvlarga botirishdan oldin esa kamida 7 sutka qotiriladi.

Odatiy xatolar

  • Ichimlik suvi rezervuari uchun suv bilan aloqaga oid hujjatlari boʻlmagan yoki ruxsat etilmagan gruntlar va taʼmirlash qorishmalari bilan ishlatilgan material.
  • Tashqaridan yer osti suvlari bosib turadigan rezervuarda faqat musbat tomonga moʻljallangan qoplama — boʻshatilganda koʻchib ketadi.
  • Siljishlari bor yupqa devorli yoki yerdan koʻtarilgan sigʻimdagi bikr qoplama.
  • Faqat suv zonasi himoyalangan, tozalash inshootining gaz zonasi esa himoyasiz qoldirilgan.
  • Choklar va quvur oʻtish joylari qoplashdan oldin hal qilinmagan — oqishlar qoplamani aylanib oʻtadi.
  • Rezervuar kutish muddati tugashidan oldin, yuvilmasdan va chayilmasdan toʻldirilgan.
  • Germetik doimiy botirilgan holatga moʻljallanmagan yoki qoʻshni materiallar bilan mos emas — masalan, bitum bilan tegib turgan MS germetik.

Shuningdek qarang: gidroizolyatsiya — umumiy sharh, inyeksion gidroizolyatsiya, beton taʼmiri.

Katalogdagi materiallar

  • Planiseal 88 — Mapei — ichimlik suvi rezervuarlari va yertoʻlalar uchun osmotik sementli qorishma, avvalgi Idrosilex Pronto.
  • Fosroc Nitocote CM210 — Fosroc — rezervuarlar va suv taʼminoti inshootlari uchun polimer-sementli gidroizolyatsiya, 7 bar.
  • Fosroc Polyurea WPW — Fosroc — ichimlik suvi rezervuarlarini qoplash uchun sof poliurea, WRAS 60 °C gacha.
  • Fosroc Nitocote EP405 — Fosroc — rezervuarlar va suv tozalash inshootlari uchun erituvchisiz epoksid qoplama, ichimlik suvi.
  • Fosroc Nitoseal MS600 — Fosroc — doimiy suv ostidagi choklar uchun MS-polimerli germetik, ichimlik suviga ruxsat etilgan.

Koʻp beriladigan savollar

Ichimlik suvi rezervuari uchun qanday qoplamani tanlash kerak?

Bu beton holatiga, tashqaridan yer osti suvlari bosimiga, ruxsat etilgan toʻxtab turish vaqtiga va hujjatlarga qoʻyiladigan talablarga bogʻliq. Yangi monolit rezervuar uchun koʻpincha kristallanuvchi qoʻshimchali suv oʻtkazmaydigan beton va toʻgʻri hal qilingan choklar yetarli; eskisi uchun — singuvchi yoki polimer-sementli tarkib, epoksid qoplama yoki polimochevina. Har qanday holatda qoʻllaniladigan mamlakatda tan olinadigan, ichimlik suvi bilan aloqaga oid hujjatlar kerak.

Rezervuarni boʻshatmasdan qoplash mumkinmi?

Yoʻq: qoplamalar oqar suv boʻlmagan tayyorlangan sirtga surtiladi va qotguncha kutiladi. Boʻshatmasdan faqat tashqaridan ayrim taʼmirlash ishlarini, masalan, inyeksiyani bajarish mumkin.

Gidroizolyatsiya nasos stansiyasi yoki kamera devorlaridagi kondensatdan yordam beradimi?

Yoʻq. Kondensat — harorat farqi va havo namligining oqibati, uni gidroizolyatsion tarkib bilan bartaraf etib boʻlmaydi: masalan, Planiseal 88 varaqasida bu bevosita qayd etilgan. Ventilyatsiya, issiqlik izolyatsiyasi yoki havoni quritish kerak.

Rezervuarni tashqaridan himoya qilish kerakmi?

Agar rezervuar yerga koʻmilgan va yer osti suvlarida tursa — odatda ha. Agressiv yer osti suvlari yoki grunt bilan tutashgan konstruksiyalar uchun ShNQ 2.03.11-24 foydalanish davrida suv sathi koʻtarilishi va uning agressivligi ortishi mumkinligini hisobga olgan holda yon sirtlarni himoya qilishni bevosita talab qiladi.

Rezervuar, basseyn yoki tozalash inshooti uchun gidroizolyatsiya tizimini tanlab, yetkazib berishni hisoblab beramiz — qoʻngʻiroq qiling yoki WhatsApp/Telegram orqali yozing: +998 94 094 52 27.