Singuvchi gidroizolyatsiya qanday ishlaydi
Singuvchi yoki kristallanuvchi tarkiblar — portlandsement, mayda qum va faol kimyoviy komponentlar aralashmasi. Suvga toʻyingan betonga surtilgach, ular kapillyarlardagi namlik orqali ichkariga siljiydi va sement gidratatsiyasi mahsulotlari bilan reaksiyaga kirishib, gʻovaklar, kapillyarlar va qil yoriqlarda erimaydigan kristallar hosil qiladi. Beton zichroq boʻladi va suv oʻtkazmay qoʻyadi, lekin plyonka bilan yopilmaydi va bugʻ oʻtkazuvchanligini saqlab qoladi.
Qoplamalardan asosiy farqi: himoya betonning oʻzida shakllanadi, shuning uchun u koʻchib tushmaydi va har qanday tomondan — suv bosim beradigan musbat tomondan ham, manfiy tomondan ham ishlaydi. Shu sababli tashqi tomonga kirish imkoni boʻlmagan joylarda singuvchi tarkiblar asosiy vosita hisoblanadi: foydalanilayotgan yertoʻlalar, quduqlar, chuqurlar va lift shaxtalari, tunnellar va kollektorlarda.
Ishlab chiqarish shakllari
- Sirt qoplamasi — suv bilan qoriladigan va namlangan betonga moʻyqalam, choʻtka yoki purkash usulida, odatda ikki qatlam qilib surtiladigan quruq aralashma. Katalogda bular Xypex Concentrate, PENETRON, SikaTop-501 Seal va Fosroc Brushbond TGP.
- Beton qorishmasiga qoʻshimcha — beton zavodida yoki avtobetonaralashtirgichda qoʻshiladi va kristallanish konstruksiyaning butun hajmida boradi. Dozasi bogʻlovchi massasiga nisbatan foizda belgilanadi: Xypex Admix C-1000 da — 2–3 %, PENETRON ADMIX da — 0,8–1,0 %.
- Tizimning taʼmirlash tarkiblari — oqishni toʻxtatish uchun tez qotadigan aralashmalar, masalan, Xypex Patch’n Plug, hamda asosiy qatlam surtilishidan oldin choklar va yoriqlar boʻylab kesilgan ariqchalarni berkitish uchun quyuq qorishmalar.
Qayerda qoʻllaniladi
- poydevorlar, yertoʻlalar va yer osti avtoturargohlari — qurilishda tashqaridan yoki taʼmirda ichkaridan;
- suv rezervuarlari va sigʻimlari, quduqlar, nasos stansiyalari, tozalash inshootlari — ichimlik suvi bilan aloqa uchun hujjatlar va oqova suvlarga chidamlilik tekshirilgan holda;
- suv gruntdan keladigan, ishlash esa faqat ichkaridan mumkin boʻlgan lift shaxtalari, chuqurlar, tunnellar va kollektorlar;
- plyonka hosil qiluvchi qoplamalar bilan yopib boʻlmaydigan qoziqlar va elementlar: ShNQ 2.03.11-24 qoziqlar uchun suv oʻtkazmaslik markasi W6 dan past boʻlmagan betonni talab qiladi va, agar bu yuk koʻtarish qobiliyatini pasaytirmasa, ularni singuvchi gidroizolyatsion aralashmalar yoki shimdirish bilan himoya qilishga ruxsat beradi;
- betonga qoʻshilgan qoʻshimcha tashqi gidroizolyatsiya oʻrnini bosadigan yoki uni toʻldiradigan yangi monolit konstruksiyalar.
Imkoniyatlar va cheklovlar
- Yoriqlar. Kristallar faqat harakatsiz qil yoriqlarni toʻldiradi — Xypex va Penetron varaqalarida bu 0,5 mm gacha boʻlgan yoriqlar. Kengroq, suv oʻtkazayotgan va harakatlanuvchi yoriqlar ishlab chiqaruvchi texnologiyasi boʻyicha kesib ochiladi va berkitiladi yoki inyeksiyalanadi — «Inyeksion gidroizolyatsiya» boʻlimiga qarang.
- Choklar. Ishchi va deformatsiya choklari, quvur oʻtish joylari va yigʻma elementlar tutashgan joylarni singuvchi tarkib hal qilmaydi — ular uchun gidroshponkalar, boʻkadigan profillar, inyeksion shlanglar yoki germetiklar kerak, «Choklar gidroizolyatsiyasi» boʻlimiga qarang.
- Asos. Tarkib gʻovaklari ochiq beton va sement qorishmasida ishlaydi; ayrim materiallar tosh terimiga ham ruxsat beradi. Boʻyoq, bitum, gips hamda shimdirish yoki parvarish tarkibi plyonkasi bor beton ustida u ishlamaydi.
- Bosim. Katalogdagi tarkiblarning aksariyati ikki tomondan suv bosimiga moʻljallangan, lekin past bosim uchun materiallar ham bor — masalan, Fosroc Brushbond TGP. Bosim katta boʻlganda yechim loyiha boʻyicha tanlanadi.
- Vaqt. Kristallanish uchun suv va vaqt kerak: suv oʻtkazmaslik asta-sekin ortadi, shuning uchun sigʻimlarni toʻldirish va sinovlargacha boʻlgan muddatlar varaqadan olinadi.
- Agressiv muhitlar. Oqova suvlar va agressiv eritmalar uchun varaqalar toʻldirishgacha kutish muddatini uzaytiradi yoki qoʻshimcha himoyani talab qiladi. Aniq muhitga chidamlilikni soʻrovnoma boʻyicha tasdiqlaymiz: modda, konsentratsiya, harorat va rejim.
Asosni tayyorlash
- Kapillyarlarni ochish uchun sement suti, kir, moylar, qolip moylovchisi, boʻyoq, eski qoplamalar va parvarish tarkiblari plyonkalari suv oqimi yoki abraziv bilan ishlov berib olib tashlanadi. Metall qolipdan keyingi haddan tashqari silliq betonga ham ishlov beriladi.
- Kovaklar va boʻsh beton mustahkam qatlamgacha kesib olinadi; keng va suv oʻtkazayotgan yoriqlar, nuqsonli ishchi choklar va quvur oʻtish joylari ishlab chiqaruvchi belgilagan shakldagi ariqcha qilib kesiladi va tizim qorishmasi bilan toʻldiriladi. Faol oqish avval tez qotadigan aralashma bilan toʻxtatiladi.
- Surtishdan oldin beton «suvga toʻyingan, sirti quruq» holatgacha suv bilan toʻyintiriladi: koʻlmaklar va yaltirab turgan suv boʻlmasligi kerak, qurib qolgan joylar esa qayta namlanadi.
Surtish va parvarish
Aralashma kichik porsiyalarda — varaqada koʻrsatilgan yaroqlilik muddati ichida surtib ulgurish mumkin boʻlgan miqdorda — tayyorlanadi va quyuqlashganda suv bilan suyultirilmaydi. Birinchi qatlam moʻyqalam bilan gʻovaklarga ishqalab surtiladi; ikkinchisi birinchi qatlam hali «yashil» paytida, qatlamlar orasida namlab surtiladi. Surtilgandan keyin qoplama bir necha sutka nam holda saqlanadi, quyosh, shamol, yomgʻir va sovuqdan himoya qilinadi: Xypex Concentrate da tuman holida namlash 2–3 sutka davom ettiriladi, SikaTop-501 Seal da esa sirt 5–7 sutka nam saqlanadi. Plyonka hosil qiluvchi parvarish tarkiblarini qoʻllash mumkin emas — ular suv kirishini toʻsib qoʻyadi, suvsiz esa kristallanish bormaydi. Oʻzbekistonning issigʻi va shamoli — asosiy dushman: qurib qolgan qatlam ishlamaydi, shuning uchun yozda ishlar ertalab va kechqurunga rejalashtiriladi va namlash kuchaytiriladi.
Pardozlash qatlamlari, plitka va suvoq aniq material varaqasidagi muddatlarda va qoidalar boʻyicha surtiladi: masalan, Xypex Concentrate varaqasiga koʻra boshqa sementli tarkiblar qoplama qota boshlagandan keyin, u hali «yashil» paytida yotqiziladi.
Beton qorishmasiga qoʻshimcha
Kristallanuvchi qoʻshimcha yangi qurilish uchun qulay: himoya butun kesim boʻylab taqsimlangan, uni koʻmishda shikastlab boʻlmaydi, muddatlar esa gidroizolyatsiya ishlarining alohida bosqichiga bogʻliq emas. Lekin qoʻshimcha yaxshi beton qoidalarini bekor qilmaydi va tugunlarni hal qilmaydi:
- betonlashning ishchi choklari, quvur oʻtish joylari va deformatsiya choklari alohida — gidroshponkalar, boʻkadigan profillar, inyeksion shlanglar bilan hal qilinadi;
- yoriq hosil boʻlishi armaturalash va parvarish bilan cheklanadi, varaqadagi ruxsat etilgan qiymatdan oshadigan kovaklar va yoriqlar taʼmirlanadi;
- qoʻshimcha qotish muddatlariga taʼsir qilishi mumkin, shuning uchun doza va tarkib loyiha materiallarida sinov qorishmalari bilan tekshiriladi va ishlab chiqaruvchining texnik xizmati bilan kelishiladi;
- bir qator qoʻshimchalarda indikator bor, u orqali qoʻshimcha haqiqatan ham betonga qoʻshilganiga ishonch hosil qilish mumkin.
Odatiy xatolar
- Quruq beton yoki eski boʻyoq ustidan surtish — tarkib singmaydi va oddiy surtma qatlam kabi koʻchib tushadi.
- Nam parvarish yoʻq: issiqda qatlam bir necha soatda qurib qoladi va kristallanish rivojlanmaydi.
- Tarkib harakatlanuvchi yoriqlar va deformatsiya choklarini yopadi, deb kutish.
- Ishchi choklar va quvur oʻtish joylari surtishdan oldin kesib ochilmagan va toʻldirilmagan — suv ular orqali oʻtishda davom etadi.
- Bir oʻtishda haddan tashqari qalin qatlam — qoplamaning yorilishi va koʻchishi.
- Qoʻshimcha toʻgʻridan-toʻgʻri obyektda, sinov qorishmasisiz va aralashma tarkibidagi suvni hisobga olmasdan, «koʻz bilan chamalab» qoʻshilgan.
- Sigʻim varaqadagi kutish muddati tugashidan oldin toʻldirilgan.
Buyurtma berishdan oldin nimalarni aniqlashtirish kerak
- surtish tomoni va suv bosimi; faol oqishlar bormi;
- asos: beton yoki terim, yoshi, sirt holati, yoriqlarning kengligi va xususiyati;
- ichimlik suvi bilan aloqa — qoʻllaniladigan mamlakatda tan olinadigan hujjatlar kerak; oqova va shoʻrlangan suvlar uchun — suv tarkibi;
- ustida nima boʻladi: koʻmilgan grunt, plitka, suvoq, hech narsa;
- qoʻshimcha uchun — beton sinfi va tarkibi, yetkazib berish va yotqizish usuli, sinov qorishmasi bilan tekshirilgan doza.
Shuningdek qarang: gidroizolyatsiya — umumiy sharh, surtiladigan gidroizolyatsiya, rezervuarlar, basseynlar va tozalash inshootlari.
Katalogdagi materiallar
- Xypex Concentrate — Xypex — betonni musbat va manfiy tomondan himoya qiluvchi singib kiruvchi kristallanuvchi gidroizolyatsiya.
- Xypex Admix C-1000 / C-1000 NF — Xypex — suv oʻtkazmaydigan konstruksiyalar uchun beton qorishmasiga kristallanuvchi qoʻshimcha.
- Xypex Patch’n Plug — Xypex — suv oqishini soniyalarda toʻxtatuvchi kristallanuvchi qoʻshimchali tez qotuvchi sement.
- PENETRON — Penetron — betonni musbat yoki manfiy tomondan himoya qiluvchi singib kiruvchi kristallanuvchi gidroizolyatsiya.
- PENETRON ADMIX — Penetron — beton qorishmasiga kristallanuvchi qoʻshimcha, bogʻlovchi massasining 0,8–1,0 %, NSF 61.
- Fosroc Brushbond TGP — Fosroc — past suv bosimida beton va gʻisht terimi uchun kristallanuvchi kapillyar gidroizolyatsiya.
- SikaTop-501 Seal — Sika — musbat va manfiy suv bosimi uchun sementli kristallanuvchi gidroizolyatsiya.
- Penetron — Penetron — Rossiya liniyasidagi betonga singib kiruvchi kristallanuvchi gidroizolyatsiya, har ikki tomondan surtiladi.
- Penetron Admix — Penetron — Rossiya liniyasidagi betonga kristallanuvchi qoʻshimcha, sement massasining 1 %.
Koʻp beriladigan savollar
Singuvchi tarkibni yertoʻlaning ichki tomonidan surtish mumkinmi?
Ha, bu uning asosiy afzalliklaridan biri: katalogdagi materiallar musbat tomondan ham, manfiy tomondan ham ishlashga moʻljallangan. Undan oldin faol oqishlar toʻxtatiladi, yoriqlar, choklar va quvur oʻtish joylari esa kesib ochiladi va tizim qorishmasi bilan toʻldiriladi.
Beton qancha vaqtdan keyin suv oʻtkazmaydigan boʻladi?
Kristallanish betonda namlik bor ekan, asta-sekin davom etadi. Parvarish muddati, sigʻimlarni toʻldirish va koʻmishgacha kutish muddatlarini aniq material varaqasi belgilaydi — masalan, Xypex Concentrate da rezervuarlar surtilgandan keyin kamida 12 sutka oʻtgach, oqova suvlar va agressiv eritmalar uchun esa 18 sutka oʻtgach toʻldiriladi.
Singuvchi gidroizolyatsiya gʻisht ustida ishlaydimi?
Faqat varaqa bunga bevosita ruxsat bergan boʻlsa: kristallanish uchun sement toshi kerak. Ayrim tarkiblar, masalan, Fosroc Brushbond TGP, beton va terimga moʻljallangan; qolganlari uchun terim boʻyicha qaror buyurtmadan oldin ishlab chiqaruvchi bilan kelishiladi.
Agar betonga kristallanuvchi qoʻshimcha qoʻshilgan boʻlsa, singuvchi gidroizolyatsiya kerakmi?
Odatda yoʻq: qoʻshimcha allaqachon butun kesimda ishlaydi. Sirtga surtiladigan tarkib nuqsonlarni taʼmirlash, tugunlarga ishlov berish uchun va yotqizish sifatiga shubha boʻlganda qoʻllaniladi, lekin choklar va quvur oʻtish joylari har qanday holatda alohida hal qilinadi.
Asosiy gidroizolyatsiyadan oldin oqayotgan suvni toʻxtatish uchun tez qotadigan tarkiblar — «Gidroplombalar» boʻlimida.
Obyektingizga mos singuvchi gidroizolyatsiyani tanlab, yetkazib berishni hisoblab beramiz — qoʻngʻiroq qiling yoki WhatsApp/Telegram orqali yozing: +998 94 094 52 27.
